طراحی تجربه کاربری (UX)؛ اصول و مراحل

طراحی تجربه‌ی کاربری یک فرایند ارائه‌ی محصول به مشتری است. این فرایند باید به گونه‌ای باشد، که مشتری تجربه‌ای معنادار و مناسب از خرید داشته باشد. در این فرایند، طراحی تمام بخش‌های برندسازی، طراحی، امکانات محصول و نحوه‌ی عملکرد آن، باید به طور یکپارچه انجام شود.

طراحی تجربه کاربری

طراحی تجربه کاربری گامی فراتر از طراحی رابط کاربری

در اکثر موارد، کلمه‌ی تجربه کاربری (UX)، به اشتباه به جای کلمه‌ی رابط کاربری استفاده می‌شود. اما باید بدانیم که، طراحی رابط کاربری (UI)، یک بخش مهم از طراحی تجربه‌ی کاربری است. البته باید بدانیم که تجربه کاربری و رابط کاربری چیست و چه تفاوتی دارد؟ تجربه‌ کاربری نه تنها رابط کاربری را در بر می‌گیرد، بلکه مفاهیم دیگری نیز، زیرمجموعه‌ی آن قرار دارند.

طراحی تجربه‌ی کاربری، فرایندی است که باید قبل از ارائه‌ی محصول به مشتری انجام شود. بنابراین یک طراح UX، باید جنبه‌های مختلف یک کالا از قبیل، برندسازی، طراحی، امکانات محصول و نحوه‌ی عملکرد آن را در برگیرد. تصور کنید که یک محصول را از یک مغازه می‌خرید. وقتی خرید این محصول، یک تجربه‌ی کاربری مناسب را برای مشتری ایجاد می‌کند، موارد مختلفی در این اتفاق دخیل هستند. نه تنها ویژگی‌ها و نحوه‌ی استفاده از محصول، در ارائه‌ی مفید تجربه‌‌ی کاربری تاثیرگذار هستند، بلکه کل مراحل خرید و عیب‌یابی آن نیز، در این تجربه موثر است.

می‌توان این فرایند را با مراحل طراحی تجربه کاربری (UX)، مقایسه کرد. یک طراح تجربه کاربری، نه تنها کالاهایی مفید و کاربردی را به مشتری ارائه می‌کند، بلکه تمام جنبه‌های مختلف تجربه‌ی کاربری از قبیل کارایی، لذت و در برخی موارد، سرگرمی را نیز در نظر می‌گیرد

سه سوال مهم در طراحی UX؛ چرا، چه چیزی و چه طور؟

قبل از انجام طراحی تجربه‌ی کاربری باید به سه سوال کلیدی پاسخ دهید تا بخش زیادی از ابهامات مرتبط با این موضوع برطرف شود. چرا، چه چیزی و چگونه باید از محصول استفاده کرد؟

چرا باید از محصول مورد نظر استفاده کرد؟

این سوال، انگیزه‌ی کاربران برای استفاده از یک محصول را روشن می‌کند. این انگیزه‌ها می‌تواند به کارهایی مربوط باشد که کاربران با آن کالا انجام خواهد داد یا به دیدگاه و ارزشی مربوط باشد که در ارتباط با محصول مورد نظر، دارند.

از محصول چه استفاده‌ای می‌توان کرد؟

این سوال به کارهایی مربوط است که مردم می‌توانند با یک محصول انجام دهند. در واقع پاسخ این سوال، عملکرد محصول را مشخص خواهد کرد.  

چه طور باید از محصول استفاده کرد؟

این سوال، به طراحی مناسب قابلیت‌های محصول می‌پردازد. در این مرحله‌ی باید روش‌های استفاده از محصول، به شکلی آسان و خوشایند، مورد بررسی قرار گیرد.

طراحی UX

یک طراح ux با سوال اول شروع می‌کند، سپس عملکرد محصول را مورد بررسی قرار می‌دهد و در نهایت چگونگی استفاده از محصول را بیان می‌کند. در طی این فرایند سه مرحله‌ای، یک تجربه‌ی معنادار برای کاربر ایجاد می‌شود.

مراحل طراحی تجربه‌ی کاربری

وظیفه‌ی اصلی یک طراح UX، ایجاد محیطی دسترس پذیر و خوشایند برای کاربران است. کاربران با استفاده از این محیط می‌توانند، محصولات، خدمات و فناوری‌های مورد نیاز خود را انتخاب کنند. در واقع، طراح UX، با استفاده از تفکر طراحی، نیازهای مشتری را با قابلیت‌های فناوری و تجاری سازگار می‌کند. نمودار پایین، فرایند تفکر طراحی را به خوبی نمایش می‌دهد. این فرایند از چهار مرحله‌ی الهام، مفهوم‌سازی، تکرار و تفسیر تشکیل شده است.

مراحل طراحی UX

در طی مرحله‌ی اول که الهام بخشی نام دارد، طراح تجربه‌ی کاربری، تنها به دنبال درک و مشاهده‌ی محصول و کاربر است. به همین جهت، طراح UX، تحقیق و تحلیلی گسترده در ارتباط با رقبا انجام می‌دهد تا مساله و چالش مد نظر را، به طور کامل درک کند. برای درک موضوع، بهتر است با کسانی که با محصولات سر رو کار دارند، صحبت شود.

سپس طراح تجربه‌ی کاربری، با استفاده از این اطلاعات می‌تواند اهداف، احساسات، رفتار و نارضایتی‌های کاربر را تشخیص دهد. تمام این اطلاعات پرسونای کاربر را تکمیل می‌کند.

گام بعدی در نظر گرفتن کارهایی است یک فرد به هنگام انتخاب یک محصول خاص، انجام می‌دهد. همچنین مسیری که فرد باید در طی انتخاب محصول طی کند نیز باید در نظر گرفته شود. علاوه بر این، طراح UX باید ساختار کلی اطلاعات مورد نیاز کاربر را در طی هر مرحله، ترسیم کند.

در مرحله‌ی سوم، طراح با استفاده از ساختار اطلاعات، گام‌های مورد نیاز کاربر را به تصویر می‌کشد. راه‌حل‌های مورد نیاز برای طراحی گام‌های مختلف مشتری باید به صورت طرحی اولیه، روی کاغذ ترسیم شوند.

مراحل طراحی تجربه کاربری

طراح رابط کاربری با استفاده از طرح اولیه، نحوه‌ی تعامل کاربر با محصول را آزمایش می‌کند. این آزمایش نشان می‌دهد، که آیا کاربر با استفاده از این طرح اولیه می‌تواند عملیات موردنظر خود را می‌تواند انجام دهد یا اینکه باید در طرح اولیه تغییراتی ایجاد شود.

در مرحله‌ی آخر، طراحان تجربه‌ی کاربری، راه حل‌های خود را رفع مشکلات کاربر ارائه می‌کند. همچنین آن‌ها با استفاده از ایده‌های خود می‌توانند فرایندی رو به رشد، برای تجربه‌ی کاربری در نظر بگیرند.

اصول طراحی تجربه کاربری (UX)

همان‌طور که قبلا اشاره شد، طراحی تجربه‌ی کاربری (UX)، بر درک کاربر و نیازهای او متمرکز است. همچنین طراحی UX اهداف پروژه و شرکت‌های تجاری را نیز در نظر می‌گیرد. یک تجربه‌ی کاربری خوب، باعث بهبود کیفیت تعامل کاربر با محصول و خدمات مرتبط با آن می‌شود. درک ارزش محصول یا خدمات ارائه شده به مشتری، مهمترین موضوع طراحی تجربه‌ی کاربری است.

اصول طراحی تجربه کاربری

برای اینکه کاربر یک تجریه‌ی ارزشمند و معنادار داشته باشد باید اطلاعات ارائه شده به آن، 6 ویژگی مهم داشته باشند. این ویژگی‌ها اصولی است که در طراحی تجربه کاربری (UX) بسیار اهمیت دارند. در ادامه به تمام این ویژگی‌ها اشاره خواهیم کرد.

  • مفید بودن: محتوای سایت شما باید منحصر به فرد باشد و نیاز کاربر را برطرف کند.
  • استفاده آسان: سایت باید به گونه‌ای طراحی شود که استفاده از آن آسان باشد.
  • مطلوب بودن: تمام اِلمان‌های مورد استفاده در سایت، اعم از تصویر، هویت شرکت، برند باید به گونه‌ای طراحی شوند که احساسی خوشایند برای کاربر ایجاد کند.
  • قابلیت کشف محتوا: محتوای مورد نیاز باید در تمام بخش ها وجود داشته باشد
  • دسترس‌پذیری: محتوای سایت باید توسط تمام افراد از جمله افرادی با ناتوانی‌های فیزیکی دسترس‌پذیر باشد.
  • معتبر بودن: کاربران باید به آنچه شما می‌گویید، اعتماد و باور داشته باشند.

طراحی تجربه کاربری (UX)، روشی کاربر محور

تجربه‌ی کاربری، از ابتدا تا انتهای نقشه سفر مشتری (User Journey)، در طی خرید یک کالا را در بر می‌گیرد. شاید به همین دلیل است، که افرادی از حوزه‌های مختلفی علمی نظیر، طراحی گرافیک، برنامه‌نویسی و روانشناسی به طراحی تجربه‌ی کاربری می‌پردازند.

طراحان مختلف تجربه کاربری

زمانیکه می‌خواهیم برای افراد یک تجربه‌ی کاربری مناسب طراحی کنید، باید طیف وسیعی از روش‌های دسترسی به خدمات یا کالا بررسی شود. همچنین محدودیت‌های فیزیکی برخی کاربران، نظیر ناتوانی در خواندن متن با فونت ریز، باید در نظر گرفته شود.

یک طراح تجربه‌ی کاربری، وظایف متنوعی دارد. اما مهترین آ‌ن‌ها، شامل تحقیقات کاربر، تهیه‌ی پرسونای مخاطب، طراحی Wireframe، آماده‌سازی نمونه اولیه و آزمایش طرح است. در طی تمام این مراحل، باید نیازهای کاربر در اولویت قرار داده شود و تمام مراحل توسعه تجربه کاربری با توجه به اولویت‌های کاربر انجام شود. به همین دلیل طراحان UX، در فرایند کاری خود، کاربر محوری را در اولویت قرار می‌دهند تا نیازهای کاربر در بهترین حال ممکن برطرف شود.

اصول طراحی تجربه کاربری

طراحی کاربر محور (UCD) چیست

طراحی کاربر محور، یک فرایند طراحی تکراری است که در تمام مراحل طراحی، بر ویژگی‌های کاربران و نیازهای آن‌ها متمرکز است. تیم طراحی تجربه کاربری، با استفاده از تکنیک‌های متعدد طراحی و تحقیقات فراوان، ویژگی‌های کاربران را شناسایی می‌کند. بعد از این مرحله، تیم طراحی می‌تواند، تجربه‌ی کاربری خوشایند و دسترس پذیر، در اختیار افراد قرار دهد.

 

طراحی کاربر محور (User Centered Design)، یک فرایند 4 مرحله‌ای و تکرارپذیر است. در مرحله‌ی اول باید شرایط کاربر در طی انتخاب محصول بررسی شود. سپس نیازهای کاربر باید در نظر گرفته شود. در مرحله‌ی سوم باید راه‌های مختلف طراحی مورد بررسی قرار گیرد. بعد از مرحله‌ی طراحی، مرحله‌ی ارزیابی است. در طی مرحله‌ی ارزیابی، باید نتایج ارزیابی با توجه به شرایط و نیازهای کاربر، مورد بررسی قرار گیرد.

هنگامیکه مرحله‌ی ارزیابی به پایان می‌رسد، کیفیت طراحی کاربر محور مورد بررسی قرار می‌گیرد. سپس این چهار مرحله تا زمانیکه نتایجی رضایت‌بخش اید کند، تکرار می‌شود.

طراحی کاربر محور UX

کلام آخر

تجربه‌ی کاربری به اصطلاح، چتری است که موضوعات مختلف را در بر می‌گیرد. وقتی که به طراحی تجربه کاربری می‌پردازید، باید درک مناسبی از مفاهیم مختلف داشته باشید تا بتوانید از ابزارهای مختلف برای این کار استفاده کنید. با استفاده از این مقاله می‌توانید، با اصول طراحی تجربه کاربری آشنا شوید، مراحل مختلف آن را یاد بگیرید و با دیدی وسیع‌تر به طراحی آن بپدازید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*
*

3 × 4 =